Jak odczytywać wyniki badań krwi?

Magda Bednarska

  Autor:
Opublikowane w Zdrowie i psychologia

Jak odczytywać wyniki badań krwi?

To podstawowe badania, które powinniśmy robić raz w roku, a odczytywanie ich wyników za każdym razem sprawia nam problemy. Wyjaśniamy tajemnicze skróty i podajemy normy dla morfologii.

Już na początku należy zaznaczyć, że samodzielne interpretowanie badań krwi daje bardzo duże prawdopodobieństwo pomyłki, bowiem każdy pojedynczy wynik, który się w nich znajduje, jest powiązany z przynajmniej kilkoma innymi! Co oznacza, że nieprawidłowość jednego wyniku (np. hemoglobiny) nie oznacza wcale, że w naszym organizmie dzieje się coś złego – nieduże odstępstwa od normy najczęściej nie są żadnym powodem do obaw. Dlatego zanim zaczniemy dostrzegać u siebie wymienione poniżej możliwe przyczyny wystąpienia tych nieprawidłowości, lepiej udajmy się do naszego lekarza rodzinnego, który właściwie je zinterpretuje.

Podkreślamy również, że normy wyników różnią się w zależności od laboratorium i mogą zależeć od takich czynników, jak np. wiek badanego, dlatego należy się kierować informacjami podanymi na wydruku wyników – podane poniżej liczby są tylko jednym z wielu możliwych odniesień.


Elementy morfologii krwi:

Leukocyty (WBC) – inaczej krwinki białe, budują układ odpornościowy i odpowiadają za ochronę organizmu przed wirusami i bakteriami.

Norma: 4,1 – 10,9 tys./µl (G/l)

Wynik poniżej normy: określany jest jako leukopenia, przyczynami mogą być: niedawno przebyta choroba, zakażenia, wpływ konkretnych leków, choroby szpiku.

Wynik powyżej normy: określany jako leukocytoza, przyczynami mogą być: infekcje, stan zapalny, nadmiar stresu, długotrwały wysiłek fizyczny, białaczka.


Erytrocyty (RBC) – czyli krwinki czerwone, ich głównym zadaniem jest dotlenianie tkanek.

Norma:

  • kobiety: 3,9 – 5,6 mln/µl
  • mężczyźni: 4,5 – 6,5 mln/µl


Wynik poniżej normy: to objaw anemii, która może być spowodowana m.in. utratą krwi (np. przez wrzody, rak jelita grubego), niedoborem żelaza, witaminy B12 lub B9 (kwas foliowy), chorobami nerek.

Wynik powyżej normy: zdarza się niezwykle rzadko i najczęściej spowodowany jest niedostateczną ilością tlenu w organizmie, występującą głównie u osób przebywających przez długi czas na dużych wysokościach lub u osób chorujących na przewlekłe choroby płuc.


Hemoglobina (Hb lub HGB) – jest to białko zawarte w erytrocytach, odpowiadające za ich czerwony kolor. Jego główną funkcją jest przenoszenie tlenu.

Norma:

  • dla kobiet: 11,5 – 15,5 g/dl
  • dla mężczyzn: 13,5 – 17,5 g/dl


Wynik poniżej normy: podobnie jak w przypadku erytrocytów, najprawdopodobniej świadczy o anemii.

Wynik powyżej normy: może wskazywać na odwodnienie organizmu (spowodowane np. biegunką lub wymiotami), niektóre choroby serca lub płuc, efekty długiego przebywania na dużych wysokościach, rzadko: na czerwienicę prawdziwą. Zawyżone stężenie hemoglobiny występuje również w krwi palaczy.


Hematokryt (Ht, Hct) – opisuje, jaką objętość krwi zajmują krwinki czerwone.

Norma:

  • dla kobiet: 37 – 47%
  • dla mężczyzn: 40 – 52%


Wynik poniżej normy: wskazuje na anemię (przyczyny te, co przy erytrocytach).

Wynik powyżej normy: przyczyny te same, co przy hemoglobinie.


MCV – to średnia objętość krwinek czerwonych.

Norma: 80 – 97 fl

Wynik poniżej normy: wskazuje na niedobór żelaza.

Wynik powyżej normy: przyczyną może być anemia spowodowana niedoborem witaminy B9 lub B12.


MCH – to średnia masa hemoglobiny w krwince czerwonej.

Norma: 26 – 33 pg

Wynik poniżej normy: może wskazywać na anemię spowodowaną niedoborem żelaza lub na zaburzenia wodno-elektrolitowe.

Wynik powyżej normy: może świadczyć o niedokrwistości nadbarwliwej megaloblastycznej lub marskości wątroby.


MCHC – to średnie stężenie hemoglobiny w erytrocytach.

Norma: 32 – 36 g/dl

Wynik poniżej normy: najczęściej występuje w przypadku anemii spowodowanej niedoborem żelaza.

Wynik powyżej normy: może wskazywać na długotrwałe odwodnienie lub sferocytozę.


Trombocyty (płytki krwi, PLT) – składnik krwi, odpowiada m.in. za krzepnięcie krwi.

Norma: 150 – 450 tys./ µl

Wynik poniżej normy: może mieć wiele przyczyn, niektóre z nich, to: choroby autoimmunologiczne (np. toczeń), przyjmowanie niektórych leków, niedokrwistość plastyczna, marskość wątroby, białaczka i inne nowotwory dające przerzuty do szpiku kostnego, pierwotna małopłytkowość immunologiczna czy zakażenia wirusami.

Wynik powyżej normy: czyli trombocytoza, spowodowana może być m.in.: stanami zapalnymi, zakażeniami (np. gruźlicą), usunięciem śledziony lub jej nadczynnością, ciążą, niedokrwistością z niedoborów żelaza czy niektórymi nowotworami. Zawyżenie liczby trombocytów może występować również w okresach nadmiernego wysiłku fizycznego czy zdrowienia po urazach lub operacjach, w wyniku których nastąpiła znacząca utrata krwi.


RDW – anizocytoza, czyli szerokość rozkładu objętości erytrocytów, mierzy zróżnicowanie wielkości erytrocytów.

Norma: 11,5 – 14,5%

Wynik poniżej normy: sygnalizuje anemię.

Wynik powyżej normy: sygnalizuje anemię, może również wystąpić po przetoczeniu krwi.


PDW - wskaźnik anizocytozy płytek krwi, czyli zróżnicowanie trombocytów pod względem objętości.

Norma: 9-17 fl

Wynik powyżej normy: może wskazywać na zaburzenia w produkcji trombocytów.


MPV – średnia objętość płytek krwi.

Norma: 8 – 13 fl

Wynik poniżej normy: może wskazywać na niedokrwistość aplastyczną.

Wynik powyżej normy: może być związany z anemią spowodowaną niedoborem żelaza i chorobami, w wyniku których dochodzi do niszczenia płytek krwi (np. małopłytkowość samoistna).


P-LCR – odsetek płytek krwi o objętości powyżej 13 f.

Norma: 13 – 43%

Wynik powyżej normy: może wskazywać na choroby układu krwiotwórczego.


Neutrofile (NEUT) – to komórki układu odpornościowego należące do granulocytów (rodzaj leukocytów).

Norma:

  • 1,8 – 8 tys./ µl
  • 50 – 70%


Wynik poniżej normy: może mieć wiele przyczyn, np.: stosowanie niektórych leków, kontakt z toksynami, choroby pasożytnicze, infekcje bakteryjne, choroby krwi, leukopenia, choroby wirusowe (np. różyczka, grypa). Może być również spowodowany chemioterapią i radioterapią.

Wynik powyżej normy: może wskazywać na stany zapalne (w tym reumatoidalne zapalenie stawów), infekcje, dnę moczanową, zatrucie lekami lub środkami chemicznymi, choroby mieloproliferacyjne (np. białaczka, czerwienica, nadpłłytkowość). Występuje również przy stosowaniu kortykosteroidów oraz u palaczy.


Limfocyty (LYM, LYMPH) – należą do leukocytów, chronią organizm przed różnymi rodzajami zakażeń.

Norma:

  • 1 – 4,5 tys./ µl
  • 20 – 45%


Wynik poniżej normy: może występować w przypadku białaczki, chłoniaka, zakażenia wirusem HIV. Występuje również u osób leczonych chemioterapią i radioterapią.

Wynik powyżej normy: może sugerować występowanie chorób wirusowych i zakaźnych, takich jak: grypa, gruźlica, różyczka, opryszczka, mononukleoza. Może występować również przy przewlekłej białaczce, a także przy przyjmowaniu niektórych leków.


Monocyty (MONO) – rodzaj krwinek białych, oczyszczają krew z obumarłych tkanek i bakterii, przeciwdziałają wirusom.

Norma:

  • 0,2 – 1 tys./ µl
  • 2 – 8%


Wynik poniżej normy: występuje przy infekcjach, może być też skutkiem leczenia glikokortykosterydami.

Wynik powyżej normy: może wskazywać na zakażenia bakteryjne i wirusowe (np. gruźlica, kiła, dury), stany zapalne, białaczkę, ziarnicę. Może również utrzymywać się po leczeniu zakażeń.


Eozynofile (EOS) – składniki szpiku kostnego, zwalczają pasożyty i biorą udział w reakcjach alergicznych.

Norma:

  • 0,1 – 0,4 tys./ µl
  • 2 – 5%


Wynik poniżej normy: może być spowodowany m.in. zatruciem alkoholowym, nadmiernym wysiłkiem fizycznym, alergią, urazami, durem brzusznym, czerwonką, niedokrwistością aplastyczną.

Wynik powyżej normy: może być następstwem stosowania niektórych leków (np. antybiotyki czy leki uspokajające), może też wskazywać na: choroby alergiczne, choroby autoimmunologiczne, choroby pasożytnicze, choroby krwi czy reumatoidalne zapalenie stawów.


Bazofile (BASO) – rodzaj białych krwinek, odgrywają dużą rolę w reakcjach alergicznych.

Norma:

  • 0 – 150/µl
  • 0 – 1%


Wynik poniżej normy: może być spowodowany przyjmowaniem niektórych leków, stresem, infekcjami.

Wynik powyżej normy: może występować przy reakcjach alergicznych, białaczce, po usunięciu śledziony, przy gruźlicy, zapaleniu jelit, niedoczynności tarczycy. Może również utrzymywać się po leczeniu infekcji.
 

Tagi (3): , ,
Oceń artykuł
Słaby  
Dobry
Ocena: 2.6/5 (15 ocen)

Podobne artykuły

Komentarze


Podaj trzecią, czwartą i siódmą literę z nazwy naszego serwisu:*
* Pola wymagane.


Komentowany artykuł:
Jak odczytywać wyniki badań krwi?: