Witamina A

Karolina Romankiewicz

  Autor:
Opublikowane w Zdrowie i psychologia / Encyklopedia witamin i minerałów

Witamina A

Witamina A dba o nasz wzrok i jest gwarantem zdrowej i pięknej skóry. Ale to nie wszystkie zadania, jakie spełnia w naszym organizmie.

Większość z nas kojarzy witaminę A, a dokładniej jej niedobory, z występowaniem kurzej ślepoty, czyli pogorszonego widzenia po zmroku. W ostatnich latach też głośno było o beta karotenie (który jest prowitaminą, czyli związkiem, który w wyniku reakcji chemicznych ulega przekształceniu w witaminę – w tym wypadku A), głównie w kontekście poprawiania wyglądu naszej skóry. Jednak witamina A uczestniczy w wielu innych procesach zachodzących w organizmie i zarówno jej niedobór, jak i nadmiar może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Jako że witamina A magazynowana jest w wątrobie na długi czas, objawy niedoboru mogą być widoczne widoczne nawet dopiero po kilku latach, kiedy wykończą się zapasy witaminy. Powody niedoboru mogą tkwić zarówno w niewłaściwej diecie, jak i w chorobach i upośledzeniach funkcjonowania niektórych narządów. Przedawkowanie witaminy A (hiperwitaminozwa) najczęściej spowodowane jest  długotrwałym przyjmowaniem zbyt dużej ilości witaminy w pokarmach (głównie w wątrobach zwierzęcych).


1Funkcje witaminy A:

  • jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania wzroku,
  • zapobiega kurzej ślepocie,
  • odpowiada za stan skóry, włosów i paznokci,
  • oddziałuje na wzrost włosów i kości,
  • uczestniczy w procesie metabolizmu białka,
  • obniża poziom cholesterolu we krwi,
  • oczyszcza organizm z toksyn,
  • uczestniczy w wytwarzaniu przeciwciał, co w rezultacie zwiększa odporność organizmu,
  • odpowiada za dobry stan (nawilżenie, odporność) błon śluzowych w przewodzie pokarmowym i drogach oddechowych,
  • uczestniczy w gospodarce hormonalnej,
  • ma swój udział w profilaktyce m.in. nowotworów, alergii skórnych, chorób układu krążenia, chorób oczu.


2Przyczyny niedoboru witaminy A:

  1. Niedobór pierwotny: przyjmowanie zbyt małej ilości witaminy A wraz z pokarmem.
  2. Niedobór wtórny (pomimo przyjmowania odpowiedniej ilości witaminy):
  • marskość wątroby,
  • mukowiscydoza,
  • choroba trzewna,
  • giardioza (choroba pasożytnicza),
  • zwężenie jelita cienkiego lub dróg żółciowych.


3Skutki niedoboru witaminy A:

  • suchość skóry i włosów,
  • łamliwość włosów i paznokci,
  • rogowacenie skóry,
  • kurza ślepota (pogorszenie widzenia po zmroku),
  • zaburzenia wzrostu u dzieci,
  • suchość spojówek i pieczenie oczu,
  • zaburzenia płodności.


4Skutki przedawkowania witaminy A:

  • obniżony apetyt, nudności i wymioty,
  • drażliwość,
  • wysypki,
  • zmęczenie,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • wypadanie włosów,
  • wady wrodzone u dzieci (jeśli hiperwitaminoza wystąpiła w czasie ciąży),
  • bóle stawów,
  • zaburzenia psychiczne,
  • osłabienie kości i osteoporoza,
  • śmierć – spowodowana spożyciem wątroby zwierzęcej o bardzo wysokim stężeniu witaminy A (głównie zwierząt polarnych).


5Źródła witaminy A:

  • tran,
  • wątroba drobiowa, wieprzowa lub wołowa,
  • marchew,
  • szpinak,
  • ryby (śledzie, sardynki, tuńczyk),
  • pomidory,
  • sałata,
  • żółtka jaj,
  • tłusta śmietana,
  • pietruszka,
  • mango,
  • dynia,
  • jarmuż,
  • kapusta włoska,
  • brokuły,
  • kalafior,
  • sałata.
     

6Zalecane normy dietetyczne na witaminę A:

Grupy ludności Zalecane normy dietetyczne
[µg / dzień]
Bezpieczna maksymalna dawka niepowodująca ryzyka efektów ubocznych
[µg / dzień]
Dzieci 1-3 lat 300 600
Dzieci 4-8 lat 400 900
Dziewczęta 9-13 lat 600 1700
Młodzież żeńska 14-18 lat 700 2800
Kobiety 19-30 lat 700 3000
Kobiety 31-50 lat 700 3000
Kobiety 50-70 lat 700 3000
Kobiety powyżej 70 lat 700 3000
Kobiety ciężarne do 18 lat 750 2800
Kobiety ciężarne 19-30 lat 770 3000
Kobiety ciężarne 31-50 lat 770 3000
Kobiety karmiące do 18 lat 1200 2800
Kobiety karmiące 19-30 lat 1300 3000
Kobiety karmiące 31-50 lat 1300 3000
Chłopcy 9-13 lat 600 1700
Młodzież męska 14-18 lat 900 2800
Mężczyźni 19-30 lat 900 3000
Mężczyźni 31-50 lat 900 3000
Mężczyźni 50-70 lat 900 3000
Mężczyźni powyżej 70 lat 900 3000

Dane wg Dietary Reference Intakes, ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board.

Tagi (5): , , , ,
Oceń artykuł
Słaby  
Dobry
Ocena: 3.53/5 (49 ocen)

Podobne artykuły

Pytania i odpowiedzi

w

Komentarze


Podaj trzecią, czwartą i siódmą literę z nazwy naszego serwisu:*
* Pola wymagane.


Komentowany artykuł:
Witamina A: